Yürüme Destek Ürünleri Hakkında
Yürüme destek ürünleri, geçici veya kalıcı hareket kısıtlılığı olan bireylerin denge, güvenlik ve yürüyüş kapasitesini artırmak amacıyla kullanılan tıbbi araçlardır. Ameliyat sonrası rehabilitasyon, yaşlılıkta denge sorunları, nörolojik hastalıklar veya ortopedik sorunlarda başvurulan bu ürünler, düşme riskini azaltarak bağımsızlığı korur.
Hangi ürünün uygun olduğu; yürüme güçlüğünün nedeni, yük aktarma ihtiyacı, denge durumu ve kullanıcının üst kol gücüne bağlıdır.
Baston Türleri ve Kullanım Alanları
Standart Baston
Tek destekli, hafif alüminyum veya ahşap yapılı klasik bastondur. Hafif denge sorunu, tek taraf zayıflığı ve yaşlılıkta güven artırıcı olarak kullanılır.
- Ağırlık: 200–400 g
- Kapasite: 100 kg
- Uygun: Hafif denge güçlüğü
Quadrupod Baston (Dörtlü Baston)
Dört ayaklı taban sayesinde standart bastona göre daha geniş destek alanı sağlar. Felç, Parkinson veya ciddi denge bozuklukları için tercih edilir. Zemine tam temas eden dört ayak bastonu daha sabit tutar.
- Taban: 4 kaymaz lastik ayak
- Kapasite: 120 kg
- Uygun: Felç sonrası, Parkinson, ciddi denge bozukluğu
Baston Yüksekliği Nasıl Ayarlanır?
Dik duruşta el bileğinin hizasına gelecek şekilde ayarlanır. Bu konumda kolun 15–20° büküldüğü görülür. Çok kısa baston sırtı öne eğer, çok uzun baston omuzu yukarı iter ve her ikisi de yürüyüş bozukluğuna yol açar.
Koltuk Değneği Türleri
Aksiller Koltuk Değneği (Koltuk Altı)
Koltuk altına yerleştirilen klasik değnek, bacağa tam yük verilmemesi gereken durumlarda (kırık, ameliyat sonrası) kullanılır. Uzun süreli kullanımda aksiller sinir baskısı oluşturabilir, bu nedenle koltuk ucuyla sürekli baskı uygulanmamalıdır.
Ön Kol Koltuk Değneği (Lofstrand)
Ön koldan bağlanan ve avuç içinden tutulan değnek türüdür. Aksiller türe göre daha doğal yürüyüş paterni sağlar ve uzun süreli kullanım için daha uygundur.
Yürüteç ve Rollator Karşılaştırması
| Özellik | Standart Yürüteç | Rollator (Tekerlekli) |
|---|---|---|
| Hareket yöntemi | Kaldırılarak ilerleme | Tekerlekle yuvarlama |
| Üst kol gücü | Orta–yüksek | Düşük |
| Denge desteği | Yüksek (stabil) | Orta (frenleme şart) |
| Dinlenme koltuğu | Yok | Bazı modellerde var |
| Sepet | Yok | Çoğunda var |
| Kullanım yeri | Ev içi, dar alan | Dış mekân ağırlıklı |
| Fren sistemi | Yok | El freni (gerekli) |
Rollator Seçiminde Dikkat Edilecekler
- Tekerlek çapı: İç mekân için 6 inç, dış mekân için 8 inç uygundur
- Fren sistemi: Kilitlenebilir fren kartukası ve el freni birlikte bulunmalı
- Ağırlık kapasitesi: Bariatrik modeller 180–250 kg'a kadar çıkar
- Katlama: Araçla taşıma için katlanabilir modeller pratiktir
- Koltuk yüksekliği: Rollatorlu sandalye seçiminde önemlidir
SGK Yürüme Destek Ürünleri Kapsamı
Koltuk değneği ve yürüteç ortez-protez yardımcı araç tebliği kapsamında SGK tarafından karşılanabilmektedir. Başvuru için hekim reçetesi ve hareket güçlüğünü belgeleyen klinik bulgular gerekmektedir. Yenileme süresi ürüne göre 1–3 yıl arasında değişir.
Bakım İpuçları
- Kaymaz lastik uçları düzenli kontrol edin, aşındığında değiştirin
- Yükseklik kilitleme mekanizmasını haftada bir test edin
- Rollator tekerleklerindeki çakıl birikimini temizleyin
- Fren kablosu gerginliğini ayda bir kontrol edin
